Miejski Zakład Komunalny Sp. z o.o. Stalowa Wola

Logo MZK Stalowa Wola

O Firmie

Miejski Zakład Komunalny Sp. z o.o. w Stalowej Woli to przedsiębiorstwo z ponad 60-letnią tradycją na lokalnym rynku.

W ujęciu strukturalnym w przedsiębiorstwie wyróżnić można oddzielne jednostki:

  • Zakład Transportu i Oczyszczania Miasta (ZTiOM)
  • Zakład Unieszkodliwiania Odpadów - Składowisko (ZUO-Składowisko)
  • Zakład Wodociągów i Kanalizacji (ZWiK)
  • Miejską Oczyszczalnię Ścieków (MOŚ)
  • Laboratorium Badania Wody i Ścieków

Cele wdrożenia

Ważenie i rozliczanie się z mieszkańcami po masie odpadów ma służyć temu, aby zwiększyć poziom segregacji odpadów wśród mieszkańców. W Stalowej Woli od dłuższego czasu można bezpłatnie uzyskać worki do segregacji odpadów. Stoją również kosze na śmieci w trzech kolorach. Nie wszyscy mieszkańcy się jednak korzystają z możliwości segregacji. Gdy będą rozliczani za każdy kilogram tego co wyrzucają będą mieli najlepszą motywację.

MZK Stalowa Wola - zabudowa Ekocel

Planowane etapy wdrożenia

Etap 1: Zebranie statystyk takich jak średnia masa oraz poziom segregacji odpadów w rozbiciu na poszczególnie posesje, typy pojemników czy rejony miasta.

Etap 2: Wytypowanie rejonów/posesje które zostaną objęte rozliczaniem po masie. Zainstalowanie chipów (identyfikatorów pojemników), wdrożenie systemu raportowania i integracja z billingiem.

Etap 3: Rozpoczęcie rozliczania wybranych klientów po masie odpadów.

Wymagania techniczne i rozstrzygnięcie postępowania przetargowego

1. Możliwość dokładnego ważenia każdego rodzaju pojemników – wymaga systemu wagowego dostosowanego do urządzenia z zasypem tylnym – gwarantującego wyższą dokładność niż wagi „pod zabudowę”.

2. Ważenie pojemnika musiało odbywać się w czasie procesu opróżniania pojemnika przez zasyp, bez potrzeby jego przerywania (w celu osiągnięcia pomiaru wagi) oraz bez konieczności wydłużania cyklu opróżniania pojemnika. Dzięki temu mimo pomiaru masy każdego pojemnika efektywność śmieciarki nie była obniżona.

3. System wagowy miał posiadać legalizację polskiego Urzędu Miar i Wag – co umożliwia zgodne z prawem rozliczanie klientów po masie odpadów.

4. System identyfikacji pojemników musiał funkcjonować na wszystkich stosowanych przez MZK Stalowa Wola typach pojemników, w tym także stalowych starego typu.

5. Na odwłoku pojazdu miał znajdować się terminal z wyświetlaczem informującym załogę o typie załadowanego pojemnika (oraz rodzaju odpadu do jakiego jest przeznaczony), posesji do której jest przypisany. Dodatkowo miał ostrzegać jeśli pojemnik nie jest zarejestrowany w systemie lub np. klient zalega z opłatami za wywóz odpadów.

6. System musiał ostrzegać załogę pojazdu o fakcie zawieszenia na zasypie 2 pojemników przynależących do różnych klientów – co uniemożliwia jednoznaczne przypisanie zważonej masy odpadów do konkretnego klienta (zasyp nie jest dzielony).

7. Dodatkowym wymogiem był elektroniczny system rejestracji parametrów pracy pojazdu służący do identyfikacji pojemników w oparciu o GPS, który miał zapewniać ciągłą rejestrację 

- lokalizacji pojazdu podczas uruchamiania zasypu z dokładnością do 5 metrów,

- rejestrację mas ważonych odpadów dla każdego z uruchomień zasypu,

- identyfikację ważonych pojemników

Załadunek pojemnika na odpady - anteny RFID do identyfikacji pojemników XTrack

8. W skład systemu miało wchodzić również oprogramowanie pozwalające raportować i wizualizować dane zarejestrowane przez system. Zarządzać pojemnikami, identyfikatorami RFID, planować trasy oraz był przygotowany do integracji z systemem billingowym (wystawianiem faktur).

Na drodze przetargu jako wykonawca została wybrana firma Ekocel Sp. z o.o. która dostarczyła 2 zabudowy bezpylne z zasypami SK200. System ważenia, identyfikacji pojemników oraz monitoring gps i oprogramowanie dostarczył producent systemu XTrack – firma Omega Sp. z o.o.

 

Opis wdrożenia/rozwiązania
 
Wdrożenie systemu zgodnego z zakładaną specyfikacją zostało zakończone terminowo i bez zastrzeżeń w grudniu 2010 roku. Do końca maja 2011 pojazdy zebrały reprezentatywne dane statystyczne dotyczące mas pojemników z całego terenu na jakim działa MZK Stalowa Wola. Jednocześnie do oprogramowania XTrack zostali wprowadzeni wszyscy klienci, umowy, pojemniki i posesje, a także trasówki co pozwoliło na automatyzację przesyłania trasy do terminali zainstalowanych na pojazdach. 
Masa odpadów zebranych przez smieciarkę w czasie
Pozyskane dane pozwoliły określić średnie masy pojemników na każdej posesji, wygenerować raporty analityczne, zwizualizować dane na cyfrowej mapie. 

Średnie zagęszczenie odpadów w poszczególnych typach pojemników

Na tej podstawie wytypowano posesje na których pojemniki zostały oznaczone transponderami RFID umożliwiającymi ich automatyczną identyfikację (łącznie 2500 pojemników). Większość „czipów” trafiła na pojemniki znajdujące się w wybranych pergolach Spółdzielni Mieszkaniowej, ale oznaczone zostały także pojemniki znajdujące się przy domkach jednorodzinnych, budynkach użyteczności publicznej czy zakładach przemysłowych. Dokonano również modyfikacji tras tak, aby w wybranym dniu tygodnia każdy z pojazdów odbierał prawie wyłącznie oznakowane pojemniki. Był to wewnętrzny pilot systemu rozliczania odbioru odpadów po masie. Główne cele to:
- wypracowanie organizacji całego procesu rozliczania (od instalacji czipów, przez rejestrację pojemników aż po rozliczenie i wykonanie raportu/billing)
- zbadanie niezawodności całego systemu w różnych warunkach atmosferycznych, sposobu montażu identyfikatorów itp.
- wypracowanie procedur awaryjnych m.in. w przypadku gdy:
o automatyczna identyfikacja nie zadziała (np. przy akcie wandalizmu na pojemniku)
o co zrobić gdy z przyczyn technicznych na trasę musiał zostać wysłany pojazd bez wagi
- zaprezentowanie wyniku pilotażu najważniejszym klientom w tym Spółdzielni Mieszkaniowej która dostarcza prawie połowę odpadów w mieście oraz Urzędom Miasta/Gminy
 
Raport masa odpadów odebrana od poszczególnych klientów
 
W okresie do końca października 2011 roku MZK opanowało cały proces od instalacji chipa, przez rejestracje pojemników aż po rozliczenie pojemnika z masy. Raporty z systemu XTrack zostały dostosowane do wymagań określonych podczas pilotażu. Od 1 stycznia 2012 roku Spółdzielnia Mieszkaniowa zrzeszająca ponad 30 tys. mieszkańców uiszcza opłaty za faktyczną wagę wywożonych odpadów komunalnych. Jest to pierwszy skutecznie przeprowadzony na taką skalę projekt rozliczania klientów po masie w Polsce.
 
Dalszy rozwój systemu w MZK
 
W najbliższym czasie planowane jest wyposażenie w system ważenia dwóch pozostałych posiadanych przez MZK pojazdów bezpylnych oraz rozszerzenie systemu ważenia i identyfikacji na wszystkie pojemniki. Zostanie również wdrożony system internetowego biura obsługi klienta. Pozwoli to klientom monitorować rozliczenia i masy oddawanych odpadów online na stronach firmy MZK Stalowa Wola.
 
Ważenie i identyfikacja pojemników a nowa organizacja odbioru odpadów
 
Przepisy ustawowe nie nakładają obowiązku rozliczania nieruchomości zamieszkałych po masie odpadów. Dzięki wdrożeniu systemu XTrack, MZK Stalowa Wola już teraz jest gotowa na wypadek gdyby taki wymóg został wprowadzony przez ustawodawcę w przyszłości. Już w najnowszym projekcie rozporządzenia Ministra Środowiska znalazły się zapisy wspominające o możliwości instalacji systemów wagowych na pojazdach. Warto dodać, że zarówno ważenie pojemników jak i ich identyfikacja jest zgodna z duchem Ustawy oraz uzasadnieniem projektu rozporządzenia gdyż pozwala urzędnikom gminnym egzekwować od wykonawców usług komunalnych odpowiednią jakość wykonania zleconych prac. W przypadku odbioru opadów z nieruchomości niezamieszkałych ważenie i identyfikacja z dużym prawdopodobieństwem stanie się powszechna w najbliższych latach, podobnie jak ma to miejsce w innych krajach Europy.